Takdir etmeyi bilmeyenler öğrenebilirler

Bazı insanlar, takdir etmenin öneminin farkında olsalar bile bunu nasıl ifade edeceklerini bilmezler. Bu genellikle kötü niyetten değil, öğrenilmiş bir eksiklikten kaynaklanır. Kendi çocukluğunda takdir görmemiş bir kişi, bu davranışı örnek alacağı bir model bulamadığı için, yetişkinlikte de bunu ifade etmekte zorlanabilir. Bir baba, kendi babasından hiç “seninle gurur duyuyorum” duymamışsa, bu cümleyi çocuğuna söylemek ona yabancı ve zor gelebilir.

Bu durum değiştirilemez bir kişilik özelliği değildir; aksine, tıpkı diğer iletişim becerileri gibi öğrenilebilir ve geliştirilebilir bir davranıştır. Bunun için atılabilecek bazı basit adımlar şunlardır:

Günlük hayatta fark ettiği küçük şeyleri not almaya başlamak
Takdiri, sonuçtan çok çabaya ve sürece yönelik ifade etmeyi denemek
Kısa ve somut cümlelerle pratik yapmak (“Bunu fark ettim, teşekkür ederim” gibi)
Takdir etmeyi bir alışkanlık haline getirmek için düzenli olarak tekrarlamak

Bazı kişiler ise takdir etmeyi bilinçli olarak değil, içsel bir korkudan dolayı yapmazlar. “Takdir edersem şımarır”, “hakkını vermiş olurum, sonra fazla ister” gibi inançlar, genellikle kişinin kendi geçmişinden taşıdığı, sorgulanmamış düşünce kalıplarıdır. Bu noktada psikolojik danışmanlık ya da terapi almak oldukça faydalı olabilir.

Terapi süreci, kişinin takdir etmeye dair örüntülerinin nereden geldiğini fark etmesine yardımcı olur. Kişi, kendi geçmişinde neden takdir görmediğini ya da neden takdir etmekte zorlandığını anlamaya başlar. Bununla birlikte terapi, duygusal ifade becerisini geliştirmeye yönelik pratik çalışmalar da sunar; böylece kişi, içinde hissettiği takdiri kelimelere dökmeyi öğrenir.

Sonuç olarak, takdir etmeyi bilmemek bir son değil, bir başlangıç noktasıdır. Farkındalık kazanmak, küçük adımlarla pratik yapmak ve gerektiğinde profesyonel destek almak, kişinin hem kendi ilişkilerini hem de çevresindekilerin yaşamını olumlu yönde dönüştürebilir.