Haksızlığa Uğrayınca “Boş Ver” Demek: Zihniniz Boş Verse de Damarlarınız Boş Vermiyor!
Trafikte araç kullanırken birdenbire önümüze kırılan bir araba, iş yerinde emeğimizin görülmemesi veya bir yakınımız tarafından haksızlığa uğramak… Hayatın akışı içinde bu tür anlarda çoğumuzun ağzından ilk çıkan söz, kendimizi teskin etmek için söylediğimiz o meşhur cümledir: “Boş ver.”
Bu sözü söylediğimizde zihnimizden uzaklaştırdığımızı sandığımız öfke, maalesef vücudumuzda bambaşka bir savaş başlatır. Columbia Üniversitesi’nden kardiyolog Dr. Daichi Shimbo ve ekibinin Mayıs 2024’te American Heart Association’ın prestijli dergisi JAHA’da yayımladığı çarpıcı çalışma, bu durumu açıkça gözler önüne seriyor .
Damarlar Boş Vermiyor
Araştırmacılar, hiçbir sağlık sorunu olmayan 280 genç yetişkini laboratuvara alarak sadece 8 dakika boyunca geçmişte uğradıkları bir haksızlık ve duydukları öfke anısını düşündürdüler . Katılımcılar öfkelendikten sonra, kendilerini sakinleştirip “boş ver” deseler de, damar iç çeperini kaplayan endotel hücrelerinde çarpıcı bir değişim yaşandı. Damarların esnekliğini ve genişlemesini sağlayan hayati molekül Nitrik Oksit (NO) sentezi adeta kilitlendi .
Katılımcılar “Sakinleştim, unuttum” dediği anda bile damar esnekliği tam 40 dakika boyunca dip seviyede kaldı. Damarlar ancak 70. dakikaya gelindiğinde yavaş yavaş eski haline dönebildi . Yani siz ne kadar “boş ver” demeye çalışsanız da, içinize attığınız öfke ve bastırdığınız duygular damarlarınızı âdeta zapt ediyor.
Peki Ne Yapmalı?
“Boş verip” içine atmak da, ortalığı yıkıp bağırmak da damar sağlığımız için riskli. Bağırmak, adrenalin deşarjıyla tansiyonu fırlatıp damar plağını patlatabilir . Sağlıklı çözüm, duyguyu bastırmadan ifade edebilmekten geçiyor.
Fizyolojik Adım: Haksızlığa uğradığınız an burnunuzdan derin bir nefes alıp, aldığınız sürenin iki katı kadar yavaşça verin. Bu, Vagus sinirinizi uyararak damarlarınızı korumaya yardımcı olabilir .
Psikolojik Adım: İçinize atmak yerine, sesinizi yükseltmeden kararlı ve net bir dille “Bu söylediğiniz yanlış, sınırı aşıyorsunuz” diyerek hakkınızı sakince savunun .
Unutmayın, duygusal hijyen sağlamak ve sınır çizebilmek, tansiyon ilacı veya statin kadar hayati bir kardiyovasküler koruma olabilir . Zihnimiz “boş ver” dese de, bedenimiz bize bir şeyler anlatmaya çalışıyor olabilir; en doğrusu onu dinlemek.
🔬 Kaynak:
Shimbo D, et al. Translational Research of the Acute Effects of Negative Emotions on Vascular Endothelial Health: Findings From a Randomized Controlled Study. JAHA. 2024;13:e032698 .
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Herhangi bir sağlık sorununuz için mutlaka uzman bir doktora danışınız.
Hayatın akışı içinde hepimiz zaman zaman haksızlığa uğrarız. Bu anlarda yaşadığımız öfke, çoğu zaman “Boşver, unut gitsin” diyerek bastırılır. Peki ya bu “unutma” çabasının vücudumuzda, özellikle de kalp ve damar sağlığımızda yarattığı yıkımı hiç düşündünüz mü?
