Duygusal boşanmanın çoçuklara etkisi

Ebeveynler duygusal olarak boşandığında, ev içinde fiziksel bir şiddet olmasa dahi, çocuklar adeta bir mayın tarlasında yaşar. Yetişkinler çoğu zaman “Biz idare ediyoruz, çocuklar anlamaz” yanılgısına düşer. Oysa çocuklar, bir odadaki gerilimi, kesilen bakışları ve yemek masasındaki ölüm sessizliğini en hassas antenleriyle algılar. Duygusal boşanma, çocuğun güvenli bağlanma ihtiyacını doğrudan hedef alır. Anne ve babası arasındaki kopukluk, çocuğun dünyasını tehlikeli ve öngörülemez bir yer haline getirir.

Bu ortamda büyüyen çocuklarda en sık rastlanan durumlardan biri, ebeveyn çatışmasını kendilerine mal etmeleridir. Çocuk gelişiminde “sihirli düşünce” olarak adlandırılan bu eğilimle, çocuk “Ben yeterince uslu olsaydım annemle babam barışırdı” gibi gerçek dışı bir sorumluluk üstlenir. Bu yük, ilerleyen yıllarda kronik suçluluk duygusu, özgüven eksikliği ve sürekli onay arayışı gibi sorunlara dönüşür. Duygusal olarak boşanmış bir evde büyüyen çocuklar, duygularını ifade etmekte zorlanır, yaşıtlarına göre daha içe kapanık veya tam tersi şekilde agresif davranışlar sergileyebilir. Okul başarısı düşer, sosyal ilişkilerde güvensizlik hakim olur.

En yıkıcı etkilerden biri de model alma yoluyla gerçekleşir. Çocuk, ebeveynlerinin sağlıksız çatışma çözme yöntemlerini, duygularını bastırmasını veya pasif-agresif iletişim tarzını adeta bir ders gibi içselleştirir. İleride kendi kuracağı yakın ilişkilerde, sevgi ile çatışmayı bir arada yaşamayı öğrenmiş olur. Bu durum, duygusal boşanmanın nesilden nesile aktarımına zemin hazırlar. Dahası, çocuklar ebeveynlerinin mutsuzluğuna tanık oldukça, kendi gelecek evliliklerine dair olumsuz inançlar geliştirir. “Evlilik zaten böyle soğuk ve mesafeli bir şeydir” düşüncesi, çocuğun zihinsel haritasına kazınır.

Peki ne yapılmalı? Öncelikle ebeveynler, çocukların bu gerilimi hissettiğini kabul etmeli ve onlarla yaşlarına uygun bir dille konuşmalıdır. “Annemle babam arasında bazı sorunlar var ama bu kesinlikle seninle ilgili değil” mesajı verilmelidir. En önemlisi, ebeveynler çocuğun yanında birbirlerine saygısızlık etmekten kaçınmalı, çocuğu taraf tutmaya zorlamamalıdır. Duygusal boşanmanın çocuk üzerindeki etkileri göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Profesyonel destek almak, hem çocuğun hem de ebeveynlerin bu süreci daha sağlıklı atlatması çok ciddi faydaları olabilmektedir.